Coi chừng bị mất linh hồn

Thương hiệu được ví như “ linh hồn” của doanh nghiệp. Tuy nhiên, do không quan tâm đến việc ddăng ký bảo hộ thương hiệu, nhiều doanh nghiệp đã phải trả giá đắt vì bị mất ‘ linh hồn”.

ProConco là doanh nghiệp chuyên sản xuất, xuất khẩu thức ăn chăn nuôi sang Campuchia hơn 2 năm nay, nhưng do “ sơ suất” họ đã quên dăng ký bảo hộ  độc quyền thương hiệu ơt thị truờng này. Đầu năm 2009, khi quyết định mở văn phòng chính thức, họ mới hay thương hiệu của mình đã bị một doanh nghiệp Campuchia đăng ký độc quyền. Doanh nghiệp đã đăng ký chính là đại lý phân phối sản phẩm của công ty từ trước đến nay. Để tiếp tụch làm ăn tại Campuchia, ProConoc phải tốn một khoản tiền không nhỏ để mua lại chính thương hiệu của mình. Câu chuyện này là một kinh nghiệm “ xương máu” cho các doanh nghiệp về việc bảo hộ thương hiệu ở nước ngoài.

Những bài học cũ.

Thực tế, những câu chuyện bị “đánh cấp” nhãn hiệu, thương hiệu không phải mới đối với các doanh nghiệp Việt Nam. Công ty Trung Nguyên phải mất rất nhiều tiền của và vài năm kiện tụng ở Mỹ để đòi lại thương hiệu đã bị một doanh nghiệp Mỹ đăng ký. Hiệp hội Nước mắm Phú Quốc phải nhờ đến sự hỗ trợ về mặt pháp lý của Hiệp hội Rượu Cognac ở Pháp để bảo hộ thương hiệu nước mắm Phú Quốc ở Pháp và sau đó là các nước khác thuộc Liên minh châu Âu.

Một thương hiệu thuốc lá có tiếng ở Việt Nam là Vinataba cũng bị một công ty Indonesia đăng ký bảo hộ ở 12 nước, gồm 9 quốc gia thuộc hiệp hội Các quốc gia Đông Nam á (ASEAN) và Trung Quốc, Hàn Quốc, nhật bản. Mặc dù đã đấu tranh liên tục suốt mấy năm nhưng hiện chỉ có 2 quốc gia chấp nhận sự đăng ký bảo hộ thương hiệu của Vinataba là Campuchia và Lào.

Kinh điển nhất trong các vụ việc liên quan đến vấn đề này là vụ kẹo dừa Bến Tre ( nhãn hiệu của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Đông Á) xảy ra tại Trung Quốc năm 2005. Gọi là kinh điển vì Trung Quốc được xem là “ vương quốcƠ” của hàng giả, hàng nhái và việc kiện tụng các doanh nghiệp được xem là bất khả thi. Thế nhưng, bà Phạm Thị Tỏ, Giám Đốc Công ty đã một  thân một mình đi kiện và đã thắng.

Nên chuẩn bị trước.

Thông thường, các mặt hàng của một doanh nghiệp dù đã có uy tín trong nước, nhưng khi bán ra nước ngoài một thời gia mà không đăng ký bảo hộ thương hiệu thì khả năng bị chiếm đoạt thương hiệu rất cao. Khi đó, hàng thật, chất lượng tốt của chính hãng lại bị xem như hàng nhái và bị yêu cầu xử lý. Điều này khiến doanh nghiệp từ chỗ chiếm lĩnh được thị trường đến chỗ mất thị trường, tệ hơn là bị cướp thương hiệu đã được người tiêu dùng ưa chuộng.

Theo kinh nghiệm của một số doanh nghiệp làm ăn thành công tại nước ngoài, việc đăng ký bào hộ thương hiệu rất quan trọng. Đây là cơ sở pháp lý tốt nhất để bảo vệ doanh nghiệp.  Ông Nguyễn Xuân Trường, Trưởng phòng Marketing Công ty phân bón Bình Điền, cho rằng, nên đăng ký thương hiệu ở nước ngoài ngay khi mới manh nha ý định kinh doanh tại quốc gia đó.

Theo lời kể của ông, đăng ký thương hiệu là việc làm đầu tiên trong chiến lược thâm nhập thị trường nước ngoài của Công ty bình Điền. Chẳng hạn đối với thị trường Campuchia, Bình Diền đã đăng ký bảo hộ nhãn hiệu phân bón Đầu Trâu từ năm 10 năm trước. Việc này đã giúp Bình Điền giải quyết tốt các tranh chấp về thương hiệu và các vụ việc làm giả sản phẩm Công Ty. Hiện nhãn hiệu phân bón Đầu Trâu của Bình Điền đã  đựơc đăng ký bảo hộ thương hiệu ở các nước ASEAN và New Zealand, ÚC.

Đồng quan điểm này, ông Nguyễn Văn Dũng, Chánh Văn phòng Công ty Cao su Sài Gòn Kymdan, đơn vị đã đăng ký bảo hộ thương hiệu trên 79 quốc gia và lãnh thổ, cho biết, do mục tiêu của Kymdan là hướng đến xuất khẩu nên việc đăng ký bảo hộ thương hiệu ở nước ngoài là sự chuẩn bị tất yếu. Theo ông, nhờ đó, Kymdan đã ngăn ngừa rất tốt việc ăn cắp thương hiệu ở các quốc gia mà công ty xuất khẩu, thậm chí nhăn chặn được phần nào việc làm hàng giả sản phẩm của Kymdan ngay tại “ vương quốc hàng giả”.

Đăng ký không khó.

Lợi ích của việc đăng ký bảo hộ thương hiệu như phân tích ở trên là không cần bàn cải. Vậy tại sao nhiều doanh nghiệp Việt  Nam vẫn chưa mặn mà với vấn đề quan trọng này, mà điển hình là câu chuyện của ProCônc. Theo Cục Sở hữu Trí tuệ, đến cuối năm 2008, chỉ mới có khoảng 1.000 thương hiệu được sinh ra ở Việt Nam. Vấn đề này, ông Trần Việt Hùng, Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ, giải thích, nguyên nhân là quy mô của doanh nghiệp Việt Nam chủ yếu là vừa và nhỏ, làm ăn theo kiểu “đánh quả”, chỉ đầu tư trong ngắn hạn nên không quan tâm nhiều đến việc bảo hộ thương hiệu. Các doanh nghiệp lớn trong nước hay liên doanh như Mỹ phẩm Sài Gòn, Kinh Đô, Kymdan, Trung Nguyên, Bình Điền, thường đầu tư nhiều cho bảo hộ thương hiệu.

Theo ông Hùng, việc đăng ký bảo  hộ thương hiệu ở nước ngoài cũng không quá phức tạp. Nếu doanh nghiệp nào chú trọng việc này thì thành lập một bộ phận chuyên trách, nếu không chỉ cần một nhân viên cũng có thể lo được. Việc đăng ký cũng đơn giản. Ông cho hay, Việt Nam đã tham gia công ước của Hệ thống nghị định thư Mađri về đăng ký nhãn hiệu quốc tế. Do đó, doanh nghiệp chỉ cần nộp đơn tại Việt Nam là có thể yêu cầu bảo hộ thương hiệu của mình ở  70 nước thành viên của Hệ thống. Các doanh nghiệp muốn đăng ký bảo hộ thương hiệu ở hệ thống này, chỉ cần nộp đơn cho cục Sở hữu Trí Tuệ Việt Nam.

Đối với một số quốc gia không tham gia công ước như Mỹ, các doanh nghiệp muốn đăng ký bảo hộ thương hiệu và nhãn hiệu ở đây phải đăng ký trực tiếp tại quốc gia đó. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần chú ý đến nguyên tắc bảo hộ ở mỗi quốc gia. Ví dụ như ở Mỹ, doanh nghiệp đăng ký trước được ưu tiên bảo hộ, doanh nghiệp sử dụng thwong hiệu hay nhãn hiệu trwocs cũng được ưu tiên.

Chi phí đăng ký bảo hộ thương hiệu hiện nay cũng khá thấp. Theo Cục sở hữu trí tụê, ở Việt Nam là khoảng 1 triệu đồng, còn ở Mỹ khoảng 17,8 triệu đồng ( 1000 USD). Nếu đăng ký theo công ước Mađri thì khoảng 1.000 franc Thuỵ sĩ ( 1 franc Thuỵ Sĩ = 12.300 đồng).

Nguyễn Hùng (NCĐT)

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *